Aynı Ülke, Aynı Pazar, Farklı Maaş! Emekli Adalet Bekliyor

Aynı Ülke, Aynı Pazar, Farklı Maaş! Emekli Adalet Bekliyor Görevdeki memurlara yapılan ilave ödemenin emekli aylıklarına yansıtılmamasıyla başlayan tartışmada kritik süreç... Başvurular AYM'de birleşti. Şimdi gözler, Mahkemenin esasa ilişkin vereceği kararda... 2023 yılında çalışan memurlara seyyanen ödenen 8 bin 77 liralık ilave artışın memur emeklilerine yansıtılmaması ile başlayan tartışma, bugün Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) önünde birleştirilen bireysel başvurularla yeni bir hukukî boyuta taşındı. Ancak hukukî sürecin ötesinde bu mesele, sadece memur emeklilerini değil, toplumun tüm kesimlerini kuşatan derin bir adalet arayışına dönüşmüş durumdadır. Kamuoyunda da sıkça dile getirildiği gibi: "Hepimiz aynı yerden alışveriş yapıyoruz." Bir fırına girdiğinizde, akaryakıt istasyonunda depoyu doldururken veya pazarda temel ihtiyaçlarınızı karşılarken kasadaki görevli kimseye "çalışan", "memur emeklisi" ya da "SSK-Bağ-Kur emeklisi" etiketiyle farklı bir fiyat uygulamıyor. Hayat pahalılığı ve enflasyon herkes için aynı derecede yakıcıdır. Büyüyen Yara: SSK, Bağ-Kur ve En Düşük Emekli Maaşı Açmazı Mesele sadece memur emeklilerinin seyyanen zam kaybı değildir; Türkiye'de emeklilik sistemi genel bir adalet krizinin içerisindedir. Şüphesiz ki her emeklinin birebir aynı maaşı alması beklenemez; ancak sistemin özünde ölçülü bir adalet tesis edilmek zorundadır. • Kök Maaş Düğümü ve En Düşük Aylık Uygulaması: Emeklinin hesaplanan aylığı ile eline geçen ödeme arasındaki fark, sistemin en çok tartışılan başlıklarından biri. Aylığı belirlenen taban tutarın altında kalan emekliler için Hazine desteğiyle tamamlayıcı ödeme yapılırken, bu yapı oransal zamların bazı emeklilerin fiilî gelirine sınırlı yansımasına neden olabiliyor. • Prim-Aylık Dengesi: Sosyal güvenlik sisteminin temel mantığı, çalışma hayatında bildirilen kazanç ve ödenen primlerle emekli aylığı arasında bir bağ kurulmasına dayanır. Ancak en düşük aylık uygulaması, düşük aylık alan emekliyi korurken yüksek prim ödeyenlerle düşük prim ödeyenler arasındaki fiilî gelir farkını daraltabilmektedir. Tartışmanın düğüm noktası da burada ortaya çıkıyor: Sosyal koruma sağlanırken, daha fazla prim ödeyenin hakkı nasıl korunacak? • Barınma ve Yaşam Krizi: Bugün en düşük emekli maaşı, büyükşehirlerde ortalama bir evin kirasını dâhi karşılamaktan uzaktır. Yıllarca alın teri döküp emekli olan vatandaşlarımız, ömrünün son döneminde barınma ve beslenme gibi en temel insanî ihtiyaçlar karşısında büyük bir çaresizlikle baş başa bırakılmıştır. Hukukî Zemin ve "Eşitlik" İlkesi Anayasamızın 10. maddesi, herkesin kanun önünde eşit olduğunu ve belirli kesimlere imtiyaz tanınamayacağını açıkça hükme bağlar. Görevdeki memur ile aynı niteliklere sahip emekli memur arasındaki makasın uçurum seviyelerine çıkarılması ne kadar adaletsizse, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin kök maaş cenderesinde enflasyona ezdirilmesi de o derece sosyal hukuk devleti ilkesini yaralamaktadır. Eğer ekonomik imkânlar kısıtlıysa, bu yükün adil olmayan yöntemlerle sadece emeklinin sırtına yüklenmesi vicdanları yaralar. Yok eğer bütçede bir imkân oluşturuluyorsa, bunun çalışan ile emekli ve emekli gruplarının kendi içerisindeki adil dengeler gözetilerek dağıtılması şarttır. Sosyal Medya Bilgi Kirliliği ve AYM'deki Gerçek Süreç AYM'nin 6 Ağustos 2026 tarihinde başvuruları tek dosyada birleştirme kararı alması usule ilişkin kritik bir adımdır; fakat kamuoyunda dolaşan "emekliye 25 bin TL zam çıktı" veya "1 milyon TL geriye dönük ödeme kesinleşti" şeklindeki haberler gerçeği yansıtmamaktadır. Yüksek Mahkeme henüz esasa ilişkin nihai kararını vermemiştir. Bununla birlikte, verilecek karar yalnızca teknik bir mevzuat değerlendirmesi olmayacaktır. Mahkemenin esastan yapacağı inceleme; sosyal adalet, mülkiyet hakkı ve ödeme gücüne göre eşitlik ilkeleri ışığında milyonlarca vatandaşın kaderini ve devletine olan güvenini doğrudan etkileyecektir. Sonuç olarak, devletin aslî görevi; yıllarca bu ülkeye hizmet etmiş, prim ödemiş ve alın teri dökmüş emeklisine insan onuruna yaraşır bir "hayat standardı" sunmaktır. Aynı çarşıdan, aynı pazardan alışveriş yapan, aynı kira baskısıyla yüzleşen insanlara farklı ve adaletsiz ekonomik yükler yüklemek toplumsal dokuyu zayıflatır. AYM'den çıkacak karar ve Hükümetin atması gereken adımlar; sadece rakamlardan ibaret bir ilave ödeme konusu değil, tüm emekli gruplarını kapsayan adil bir intibak düzenlemesi ve toplumsal adalet dengesinin yeniden tesisi olmalıdır. Emekliler bir lütuf değil, yıllardır alın terleriyle hak ettikleri adil bir yaşam standardının peşindedir. Mithat Güdü Emekli İmam Hatip / Gazeteci - Yazar